กล่องเอกสารหนีน้ำ ต้องเก็บอะไรบ้าง และใบที่คนมักลืมจนเดือดร้อนทีหลัง

ฝนที่ตกต่อเนื่องตั้งแต่กลางดึกวันที่ 24 กันยายน 2569 ทำให้หลายเขตในกรุงเทพฯ มีน้ำท่วมขัง วันที่ 25 กันยายน กรุงเทพมหานครประกาศพื้นที่ประสบอุทกภัยแล้ว 3 เขต 13 แขวง และเช้าวันที่ 26 กันยายน มีการเตรียมประกาศเขตประสบสาธารณภัยให้ครอบคลุมทั้ง 50 เขต

สิ่งที่เราอยากเขียนถึงไม่ใช่ระดับน้ำ เพราะมีคนรายงานดีกว่าเราอยู่แล้ว แต่เป็นสิ่งที่เราเห็นซ้ำ ๆ จากงานที่เราดูแล — ครอบครัวที่หาเอกสารสำคัญไม่เจอในวันที่จำเป็นต้องใช้จริง ๆ

เราเจอมาแล้วหลายครั้ง ลูกหลานต้องไปแจ้งตายที่สำนักงานเขตแต่หาทะเบียนบ้านเล่มจริงไม่เจอ ไม่รู้ว่าผู้วายชนม์ทำประกันไว้กี่ฉบับและอยู่ที่ไหน รู้ว่ามีสมุดบัญชีแต่ไม่รู้ว่ากี่เล่มและธนาคารอะไรบ้าง

เอกสารพวกนี้ตอนปกติไม่มีใครนึกถึง แต่ในวันที่ต้องใช้ มันคือสิ่งเดียวที่ทำให้เรื่องเดินหน้าได้ และน้ำท่วมคือวันที่ทุกคนมีโอกาสจัดการเรื่องนี้พร้อมกัน

เรียงตามความยากในการขอใหม่ ไม่ใช่ตามมูลค่า

1. ทะเบียนบ้านเล่มจริง ใช้แทบทุกธุรกรรมของครอบครัว ตั้งแต่แจ้งตายไปจนถึงโอนทรัพย์สิน
2. บัตรประชาชนของทุกคนในบ้าน โดยเฉพาะของผู้สูงอายุที่ออกจากบ้านไปทำใหม่ลำบาก
3. โฉนดที่ดิน หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด และสัญญาซื้อขาย
4. พินัยกรรม ถ้ามี ฉบับที่เขียนเองมีฉบับเดียว หายแล้วหายเลย
5. กรมธรรม์ประกันชีวิตและประกันสุขภาพทุกฉบับ อย่างน้อยถ่ายรูปหน้าแรกที่มีเลขกรมธรรม์และชื่อบริษัท
6. สมุดบัญชีธนาคารทุกเล่ม รวมเล่มที่เลิกใช้แล้วแต่ยังไม่ปิดบัญชี
7. ใบหุ้น พันธบัตร กองทุน และสลากออมสิน
8. ทะเบียนสมรส สูติบัตร และใบเปลี่ยนชื่อ-สกุล ใช้ยืนยันความเป็นทายาท
9. หนังสือเดินทาง ใบขับขี่ และเล่มทะเบียนรถ

• บัตรประจำตัวผู้สูงอายุ บัตรทอง หรือบัตรสิทธิ์การรักษาอื่น
• ใบนัดหมอใบล่าสุด และซองยาที่มีชื่อยาครบ ถ้าต้องย้ายที่อยู่กะทันหัน โรงพยาบาลปลายทางต้องการสองอย่างนี้
• เบอร์โทรแพทย์ประจำตัวหรือคลินิกที่รักษาอยู่
• สมุดประจำตัวผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ไต หัวใจ

ถ่ายรูปทุกใบ วางบนพื้นเรียบ ถ่ายให้อ่านออกทั้งใบ แล้วส่งเข้าแชตไลน์ของตัวเอง หรือเก็บเป็นอัลบั้มใน Google Photos ไฟล์อยู่บนคลาวด์ ไม่จมไปกับบ้าน

การถ่ายรูปไม่ได้ทำให้สำเนามีผลทางกฎหมายแทนตัวจริง แต่ทำให้คุณ รู้ว่าเคยมีอะไรบ้าง ซึ่งคือปัญหาที่แท้จริงของครอบครัวส่วนใหญ่ ไม่ใช่การที่เอกสารหาย แต่คือการไม่รู้ว่ามีอะไรหายไปบ้าง

เก็บตัวจริงในถุงซิปล็อกสองชั้น ใส่กล่องพลาสติกมีฝาล็อก แล้ววางไว้สูงกว่าระดับที่คุณคิดว่าน้ำจะถึงอย่างน้อยหนึ่งเมตร

บอกคนในบ้านอย่างน้อยอีกหนึ่งคน ว่ากล่องอยู่ตรงไหน เอกสารที่ไม่มีใครรู้ว่าอยู่ที่ไหน มีค่าเท่ากับไม่มี

• รหัสผ่านโทรศัพท์และอีเมลของผู้สูงอายุในบ้าน ทุกวันนี้ใบแจ้งเบี้ยประกันและรายการเดินบัญชีส่งเข้าอีเมลหมด เข้าไม่ได้ก็ไม่รู้ว่ามีอะไรบ้าง
• เบอร์ตัวแทนประกัน ที่ดูแลกรมธรรม์ให้ครอบครัว
• สัญญาเช่า กู้ยืม หรือหนี้สินที่ทำเป็นลายลักษณ์อักษร ทั้งฝั่งที่เราเป็นเจ้าหนี้และลูกหนี้
• รูปถ่ายครอบครัวที่มีอยู่ใบเดียว ไม่มีมูลค่าทางกฎหมาย แต่เป็นสิ่งที่ครอบครัวเสียใจที่สุดเวลาหาย และสแกนเก็บไว้ได้ในสิบนาที

ติ๊กไปทีละอย่างระหว่างเก็บของ ระบบจำไว้ในเครื่องของคุณเอง ไม่ส่งข้อมูลมาที่เรา ไม่ต้องกรอกอะไรทั้งสิ้น เสร็จแล้วกดส่งรายการเข้าไลน์ของคุณเอง หรือส่งต่อให้คนในบ้านช่วยกันเก็บ